Op de infopagina van een online spel staat vaak een percentage, bijvoorbeeld 96 procent, zonder dat duidelijk is wat het betekent. Dit stuk legt uit wat het uitkeringspercentage (RTP) is, wat het wel en niet zegt, hoe het ontstaat in het ontwerp van een spel en waar de definitie van de toezichthouder te vinden is. Ook komen de relatie met volatiliteit en de keuring van spelsystemen aan bod, zodat een vermelding als 96 procent op de juiste manier te plaatsen is.
Definitie van het uitkeringspercentage
Het uitkeringspercentage, in het Engels return to player of RTP, is volgens de definitie van de Kansspelautoriteit (KSA) het gemiddelde percentage van de inzetten dat over een lange periode aan spelers wordt teruggegeven. Het gaat dus om een theoretisch gemiddelde, berekend over een zeer groot aantal spelrondes, en niet om een uitkomst die in een bepaalde sessie wordt gehaald. De KSA werkt de definitie uit in een technische bijlage die voor iedereen op haar website beschikbaar is. De berekening zegt daarmee niets over een afzonderlijke speler of een afzonderlijk moment: het is een eigenschap van het spel en geen eigenschap van een speler.
Een gemiddelde is geen voorspelling
Een gemiddelde beschrijft een groep uitkomsten, geen enkele uitkomst. Elke ronde in een slot wordt bepaald door een generator van (pseudo)willekeurige getallen, en rondes zijn onafhankelijk: eerdere uitkomsten hebben geen invloed op de volgende. Daardoor kan het resultaat van een sessie sterk afwijken van het percentage dat voor het spel wordt vermeld.
Let op: een uitkeringspercentage beschrijft het gemiddelde op lange termijn, niet een speelsessie.
Hoe het percentage in het spelontwerp ontstaat
Het percentage volgt uit de opbouw van een spel. Het aantal symbolen op de rollen, de verdeling van die symbolen en de uitbetalingen per combinatie bepalen samen hoeveel van de inzetten gemiddeld wordt teruggegeven. De ontwerper stelt die onderdelen vooraf in; het spel zelf past ze niet aan. Een voorbeeld van een aanbieder is Spinogrino, en per spel staat de eigen speluitleg centraal.
Het rekenvoorbeeld van de toezichthouder
De KSA geeft zelf een rekenvoorbeeld: bij een uitkeringspercentage van 96 procent wordt gemiddeld 96 euro uitgekeerd per 100 euro inzet. De formulering is bewust theoretisch en geldt op de lange termijn. Het voorbeeld laat zien dat het percentage een verhouding tussen inzet en terugbetaling is.
Het technische document van de KSA
De technische bijlage over het uitkeringspercentage is het document waarin de KSA de term vastlegt, en daarmee de bron die in Nederland geldt voor de betekenis van het begrip. Wie een vermelding wil beoordelen, kan de definitie daar naast het getal leggen. Het document beschrijft het begrip, niet het gedrag van een afzonderlijk spel, dus zegt het niets over hoe een bepaalde sessie verloopt. De bijlage is bedoeld voor wie het begrip precies wil nalezen, bijvoorbeeld om een percentage uit een speluitleg te vergelijken met de omschrijving van de toezichthouder, en bevat ook het rekenvoorbeeld van 96 euro per 100 euro. Die informatie staat in de speluitleg van de aanbieder zelf.
Keuring van spelsystemen door een aangewezen instantie
Spelsystemen worden gekeurd door een daartoe aangewezen instantie, volgens Keuringsschema 2.1. Dat schema geldt sinds 1 oktober 2024. De keuring moet laten zien dat het systeem werkt zoals bedoeld, onder meer dat de RNG onafhankelijke uitkomsten levert. Een keuring betreft dus de werking van het systeem als geheel en is iets anders dan het percentage dat een aanbieder vermeldt.
Veelvoorkomende misverstanden over het getal
Een veelgehoord misverstand is dat een percentage per sessie moet worden gehaald, zodat een spel dat lang niets uitbetaalt “aan de beurt” zou zijn. Dat klopt niet, want rondes hebben geen geheugen. Een tweede misverstand is dat een hoger percentage een belofte inhoudt; het blijft een gemiddelde.
RTP naast volatiliteit lezen
RTP en volatiliteit (variantie) zijn verschillende grootheden. RTP is het gemiddelde dat op lange termijn wordt teruggegeven, volatiliteit beschrijft de spreiding van de uitkomsten. Twee spellen met hetzelfde percentage kunnen dus heel anders aanvoelen: bij hoge volatiliteit kan lang weinig worden uitbetaald met daarna een grote uitbetaling, bij lage volatiliteit liggen de uitkomsten dichter bij elkaar. De tabel zet vier begrippen naast elkaar.
De begrippen in een overzicht:
| RTP (uitkeringspercentage) | Gemiddeld deel van de inzetten dat op lange termijn wordt teruggegeven |
| Volatiliteit (variantie) | Spreiding van de resultaten, los van het gemiddelde |
| RNG | Algoritme dat (pseudo)willekeurige getallen levert; elke ronde is onafhankelijk |
| Keuring | Controle door een aangewezen instantie volgens Keuringsschema 2.1 |
Waar je het percentage in een spel vindt
Het percentage staat doorgaans in de informatie of de spelregels van een spel, en de presentatie verschilt per aanbieder. Spelregels en knoppen moeten in het Nederlands zijn, en bedragen worden in euro’s weergegeven. Wie het percentage zoekt, begint dus bij de spelinformatie en niet bij reclameteksten.
Duidelijker informatie voor spelers
Er is een ontwikkeling naar duidelijker presentatie van gegevens aan spelers. De sessiemelding elke 30 minuten en de neutrale limietomgeving zijn voorbeelden van informatie die in beeld verschijnt zonder dat de speler erom hoeft te vragen. Voorbeelden zijn de eisen aan bonussen, die volledig omschreven moeten zijn, en de vermelding dat een lagere inzet beschikbaar is. Een uitkeringspercentage past daarin als een gegeven dat uitleg nodig heeft.
Het uitkeringspercentage is een gemiddelde dat de KSA omschrijft als het deel van de inzetten dat op lange termijn wordt teruggegeven, met 96 euro per 100 euro als theoretisch voorbeeld. Het zegt niets over een afzonderlijke sessie, is iets anders dan volatiliteit en ontstaat in het ontwerp van het spel. De RNG zorgt voor onafhankelijke uitkomsten, en spelsystemen worden gekeurd volgens Keuringsschema 2.1. Wie het getal leest, legt de definitie van de toezichthouder en de speluitleg van de aanbieder het best naast elkaar.